خریدی که انجام نمی‌شود، لانچری که روی صفحه ورود گیر می‌کند، دانلودی که روی صفر درصد می‌ماند، یا بازی‌ای که بعد از ده دقیقه بارگذاری می‌گوید «این سرویس در منطقه شما در دسترس نیست». اگر گیمر کامپیوتر در ایران هستی، احتمالا همه این‌ها را تجربه کرده‌ای. دلیلش تحریم است: بسیاری از شرکت‌های بازی‌سازی به خاطر قوانین تحریم، دسترسی کاربران ایرانی را از سمت خودشان محدود می‌کنند. در این راهنما توضیح می‌دهیم تحریم بازی دقیقا چطور کار می‌کند، هر لانچر و بازی چه نوع محدودیتی دارد و راه‌های رفع تحریم بازی‌های PC، از ساده‌ترین تا حرفه‌ای‌ترین، کدام‌اند.
تحریم بازی چیست و چه فرقی با فیلترینگ دارد؟
این دو اغلب با هم قاطی می‌شوند، ولی کاملا متفاوت‌اند. فیلترینگ از داخل کشور اعمال می‌شود و دسترسی به یک سایت یا سرویس را مسدود می‌کند. تحریم از سمت خود شرکت خارجی اعمال می‌شود: شرکت آی‌پی تو را می‌بیند، تشخیص می‌دهد از ایران وصل شده‌ای و خودش جلوی دسترسی‌ات را می‌گیرد. این محدودیت می‌تواند در چند لایه باشد: باز نشدن سایت و لانچر، ممنوعیت ساخت حساب یا ورود، محدودیت خرید و پرداخت، محدودیت دانلود فایل‌های بازی، و محدودیت اتصال به سرورهای چندنفره. هر شرکت سیاست خودش را دارد و این سیاست‌ها گاهی بدون اطلاع قبلی تغییر می‌کنند. برای همین بازی‌ای که دیروز کار می‌کرد، ممکن است امروز ارور بدهد.
وضعیت لانچرها و بازی‌های مهم
این فهرست بر اساس تجربه رایج کاربران ایرانی است و ممکن است در زمان خواندن تو تغییر کرده باشد.
استیم (Steam). استیم در ایران به‌طور کامل بسته نیست. ورود به حساب، کتابخانه و اجرای بسیاری از بازی‌ها ممکن است، ولی خرید با کارت‌های بانکی ایران ممکن نیست و در بخش‌هایی مثل بعضی دانلودها، ارتباط با فروشگاه و سرور برخی بازی‌ها مشکل پیش می‌آید. خود بازی‌های استیم هم سیاست‌های جداگانه دارند؛ مثلا CS2 و دوتا ۲ معمولا در دسترس‌اند، ولی بعضی بازی‌های ناشرهای دیگر روی استیم ممکن است اتصال از ایران را نپذیرند.
اپیک گیمز (Epic Games). اپیک از سخت‌گیرترین‌هاست. ورود به لانچر، دریافت بازی‌های رایگان هفتگی، دانلود و اجرای بازی‌هایی مثل فورتنایت بدون رفع تحریم معمولا ممکن نیست.
EA App. بازی‌های EA مثل اپکس لجندز، بتلفیلد و EA Sports FC برای ورود و اجرا به ارتباط با سرورهای EA نیاز دارند که از ایران محدود است.
بتل‌نت (Battle.net). بازی‌های بلیزارد و بخشی از کالاف دیوتی روی بتل‌نت هستند. ورود، دانلود و بازی آنلاین بدون مسیر مناسب معمولا با خطا روبه‌رو می‌شود.
رایوت (Riot Client). والورانت و لیگ آو لجندز به‌طور رسمی برای ایران در دسترس نیستند. علاوه بر ورود، آنتی‌چیت والورانت هم ارتباط دائمی با سرورهای رایوت لازم دارد. جزئیات را در راهنمای والورانت نوشته‌ایم.
یوبی‌سافت و راک‌استار. بازی‌هایی مثل GTA V آنلاین و بازی‌های یوبی‌سافت هم بسته به زمان و سیاست ناشر، در ورود یا بخش آنلاین محدودیت دارند. برای GTA مقاله کاهش پینگ و رفع قطعی GTA آنلاین را ببین.
راه‌های رفع تحریم بازی‌های PC
۱. دی‌ان‌اس رفع تحریم
ساده‌ترین و رایج‌ترین روش. دی‌ان‌اس‌های رفع تحریم کاری می‌کنند که وقتی لانچر یا سایت آدرس سرورهای شرکت را می‌پرسد، به مسیری هدایت شود که آی‌پی ایران مستقیم دیده نشود. برای باز شدن صفحه فروشگاه، دانلود بعضی بازی‌ها و آپدیت‌ها معمولا خوب جواب می‌دهند و بیشترشان رایگان‌اند. روش تنظیمش در ویندوز ساده است: از تنظیمات شبکه، Properties کارت شبکه، بخش IPv4، آدرس DNS را دستی وارد می‌کنی.
ولی محدودیت‌های جدی دارد. DNS فقط مرحله پیدا کردن آدرس را تغییر می‌دهد، نه خود اتصال. خیلی از بازی‌ها در لحظه ورود یا بازی، آی‌پی واقعی تو را چک می‌کنند و آن‌جا DNS کاری از پیش نمی‌برد. روی پینگ هم هیچ اثر مثبتی ندارد. یعنی برای دانلود و آپدیت خوب است، ولی برای بازی آنلاین معمولا کافی نیست. یادت باشد بعد از کار، DNS را به حالت قبل برگردانی، چون بعضی دی‌ان‌اس‌ها سرعت وب‌گردی معمولی را کم می‌کنند.
۲. ابزارهای عمومی تغییر آی‌پی
ابزارهایی که کل اینترنت را از سروری در کشور دیگر عبور می‌دهند، تحریم را از نظر آی‌پی برطرف می‌کنند. مشکل این است که برای بازی ساخته نشده‌اند: سرورهایشان شلوغ است، مسیرشان برای بازی بهینه نیست و پینگ را معمولا چند برابر می‌کنند. بسیاری از آن‌ها ترافیک UDP بازی‌ها را هم ضعیف عبور می‌دهند. ضمن اینکه بعضی بازی‌ها آی‌پی این سرویس‌های عمومی را می‌شناسند و حساب را محدود یا مشکوک می‌کنند. نتیجه این است که لانچر باز می‌شود، ولی بازی آنلاین عملا قابل بازی کردن نیست.
۳. سرویس اختصاصی رفع تحریم و کاهش پینگ
راه‌حلی که برای گیمر ساخته شده. این سرویس‌ها ترافیک بازی و لانچر را از سرورهای اختصاصی نزدیک به سرورهای بازی عبور می‌دهند. هم آی‌پی تو از دید سرور بازی تغییر می‌کند و تحریم برطرف می‌شود، و هم مسیر کوتاه‌تر و پایدارتر می‌شود. یعنی به جای انتخاب بین «بازی باز شود» و «پینگ خوب باشد»، هر دو را با هم داری.
در ردکس پلاس برای هر بازی و برنامه جداگانه مسیر انتخاب می‌کنی. مثلا استیم را برای دانلود از یک مسیر، والورانت را از مسیر کم‌پینگ دیگری و دیسکورد را از مسیر سوم عبور می‌دهی؛ همه هم‌زمان و بدون تداخل. ردکس با صدها روتینگ، مستقیم یا از طریق سرورهای میانی که بخشی از آن‌ها داخل ایران هستند، از محدودیت‌های اتصال به خارج و تحریم‌های خارجی عبور می‌کند. پینگ همه مسیرها را یک‌جا تست می‌کنی و هر ماه یک تست رایگان یک گیگابایتی ۲۴ ساعته داری. مقایسه کامل سرویس‌ها را در راهنمای انتخاب سرویس کاهش پینگ آورده‌ایم.
ترکیب درست: دانلود با یک روش، بازی با روش دیگر
یک نکته کاربردی که حجم و هزینه را کم می‌کند: لازم نیست همه کارها از یک مسیر انجام شود. دانلود بازی‌های چندده‌گیگی و آپدیت‌ها حجم زیادی دارند. برای آن‌ها، اگر DNS رفع تحریم جواب می‌دهد، از همان استفاده کن یا لانچر را در مسیری قرار بده که برای دانلود مناسب است. برای خود بازی آنلاین که حجم کمی دارد ولی به پینگ و پایداری حساس است، از مسیر بهینه سرویس اختصاصی استفاده کن. با جدا کردن این دو، هم دانلود سریع‌تر است و هم حجم اشتراکت صرف چیزی می‌شود که واقعا لازم دارد.
آموزش قدم‌به‌قدم برای لانچرهای اصلی
استیم. در Settings و بخش Downloads منطقه دانلود را روی نزدیک‌ترین منطقه‌ای بگذار که بهترین سرعت را می‌دهد. اگر فروشگاه یا صفحه‌ای باز نمی‌شود، کش وب استیم را از بخش In-Game یا Web Browser تنظیمات پاک کن. اگر بازی خاصی ارور اتصال می‌دهد، آن بازی را در مسیر جداگانه رفع تحریم قرار بده. برای جزئیات بوست و حساب استیم، این مقاله را هم ببین.
اپیک گیمز. لانچر را کامل ببند، مسیر رفع تحریم را فعال کن و بعد لانچر را باز کن. اگر روی صفحه ورود گیر کرد، کش لانچر را پاک کن. برای فورتنایت، راهنمای کاهش پینگ فورتنایت را ببین.
EA App. مثل اپیک، لانچر باید از اول از مسیر مناسب باز شود. بعد از ورود، خود بازی، مثلا اپکس، هم باید از همان مسیر یا مسیر کم‌پینگ دیگری عبور کند. راهنمای اپکس لجندز جزئیات بیشتری دارد.
بتل‌نت. بتل‌نت برای ورود و بازی آنلاین ارتباط دائمی لازم دارد. لانچر و بازی را هر دو در یک مسیر پایدار قرار بده. برای کالاف دیوتی، راهنمای کاهش پینگ کالاف را بخوان.
رایوت کلاینت. والورانت و لیگ آو لجندز سخت‌گیرترین‌اند، چون آنتی‌چیت Vanguard هم ارتباط دائمی لازم دارد. کلاینت، بازی و آنتی‌چیت باید همه از یک مسیر پایدار عبور کنند.
رفع تحریم برنامه‌های جانبی گیمینگ
تحریم فقط به بازی‌ها محدود نیست. خیلی از ابزارهایی که یک گیمر کامپیوتر هر روز استفاده می‌کند هم گاهی از ایران با مشکل روبه‌رو می‌شوند. درایورهای کارت گرافیک و نرم‌افزارهای سازنده مثل برنامه‌های مدیریت انویدیا و AMD برای دانلود درایور و آپدیت به سرورهای خارجی وصل می‌شوند و گاهی از ایران دانلودشان کند یا متوقف می‌شود. نرم‌افزارهای جانبی سخت‌افزار مثل برنامه‌های تنظیم ماوس، کیبورد و هدست برندهای گیمینگ هم برای دریافت پروفایل و آپدیت فریم‌ور به اینترنت نیاز دارند. پلتفرم‌های رقابتی مثل فیس‌ایت کلاینت و آنتی‌چیت جداگانه دارند که باید همیشه به‌روز و متصل باشند. و ابزارهای ارتباطی مثل دیسکورد و تیم‌اسپیک هم برای ویس تیمی ضروری‌اند.
روش کلی برای همه این‌ها یکی است. اگر فقط دانلود یک فایل یا آپدیت مشکل دارد، DNS رفع تحریم معمولا کافی است. اگر برنامه باید دائما به سرورش وصل بماند، مثل آنتی‌چیت یا ویس، به یک مسیر پایدار نیاز داری. در لانچرهایی که امکان انتخاب مسیر برای هر برنامه دارند، می‌توانی این ابزارها را هم کنار بازی‌ها اضافه کنی. در ردکس، علاوه بر بازی‌ها، برنامه‌هایی مثل استیم، دیسکورد، فیس‌ایت، تیم‌اسپیک، تلگرام و اسپاتیفای به‌صورت پیش‌فرض قابل انتخاب‌اند و هر کدام می‌توانند مسیر خودشان را داشته باشند.
یک نکته درباره درایورها. همیشه درایور را از سایت رسمی سازنده بگیر. سایت‌هایی که «درایور بدون تحریم» یا نسخه‌های دستکاری‌شده برنامه‌های رسمی را منتشر می‌کنند، یکی از راه‌های رایج آلوده شدن کامپیوتر گیمرها به بدافزار هستند. اگر دانلود از سایت رسمی ممکن نیست، از مسیر رفع تحریم برای همان سایت رسمی استفاده کن، نه از منبع ناشناس.
خرید بازی و پرداخت از ایران
رفع تحریم یک طرف ماجراست و خرید طرف دیگر. کارت‌های بانکی ایران در فروشگاه‌های بین‌المللی کار نمی‌کنند. کاربران ایرانی معمولا از گیفت‌کارت‌های رسمی فروشگاه‌ها یا خدمات خرید واسطه استفاده می‌کنند. نکته مهم: گیفت‌کارت را متناسب با منطقه حساب خودت بخر، چون گیفت‌کارت منطقه دیگر ممکن است روی حسابت فعال نشود. هیچ‌وقت رمز حساب اصلی‌ات را برای خرید به فروشنده ناشناس نده؛ حساب‌های زیادی این‌طوری از دست رفته‌اند. از تغییر مداوم منطقه حساب هم پرهیز کن، چون بسیاری از فروشگاه‌ها محدودیت تعداد تغییر منطقه دارند.
امنیت حساب‌ها هنگام رفع تحریم
احراز هویت دومرحله‌ای را برای همه حساب‌های بازی فعال کن: Steam Guard در استیم و گزینه‌های مشابه در اپیک، EA، بتل‌نت و رایوت. از یک موقعیت و مسیر ثابت استفاده کن؛ اگر حسابت هر روز از کشور متفاوتی وارد شود، سیستم‌های امنیتی ممکن است آن را قفل کنند. برنامه‌های رفع تحریم را فقط از منابع معتبر نصب کن؛ هر برنامه‌ای که ترافیک شبکه‌ات را مدیریت می‌کند، به اطلاعات حساسی دسترسی دارد. و هیچ‌وقت ایمیل‌ها یا پیام‌هایی که ادعا می‌کنند «حسابت به خاطر تحریم بسته می‌شود، اینجا وارد شو» را جدی نگیر؛ این یکی از رایج‌ترین روش‌های فیشینگ حساب‌های گیمینگ است.
سوالات متداول رفع تحریم بازی‌های PC
آیا با دی‌ان‌اس می‌شود همه بازی‌ها را رفع تحریم کرد؟
نه. DNS برای دانلود و باز شدن بعضی لانچرها خوب است، ولی بازی‌هایی که آی‌پی واقعی تو را چک می‌کنند یا آنتی‌چیت دارند، با DNS کار نمی‌کنند.
چرا لانچر باز می‌شود ولی وارد بازی نمی‌شوم؟
چون لانچر و سرور بازی دو چیز جدا هستند. ممکن است لانچر از مسیر رفع تحریم عبور کند ولی خود بازی نه. هر دو باید از مسیر مناسب عبور کنند.
آیا رفع تحریم بازی باعث بن شدن می‌شود؟
رفع تحریم با سرویس معتبر و مسیر ثابت معمولا مشکلی ایجاد نمی‌کند. خطر واقعی، تغییر مداوم کشور، استفاده از ابزارهای ناشناس و دستکاری فایل‌های بازی است.
برای رفع تحریم و کاهش پینگ دو سرویس جدا لازم دارم؟
نه. سرویس اختصاصی گیمینگ هر دو کار را هم‌زمان انجام می‌دهد. ترکیب چند برنامه تغییر مسیر کنار هم معمولا مشکل‌ساز است.
اگر روی موبایل یا کنسول هم بازی می‌کنی، راهنمای جامع رفع تحریم بازی، رفع تحریم بازی موبایل و رفع تحریم پلی‌استیشن و ایکس‌باکس را ببین.
جمع‌بندی
رفع تحریم بازی‌های PC سه سطح دارد. برای دانلود و آپدیت، DNS رفع تحریم اغلب کافی است. برای باز شدن لانچرها و بازی آنلاین، به مسیری نیاز داری که آی‌پی تو را تغییر دهد. و برای اینکه بازی آنلاین واقعا قابل بازی کردن باشد، آن مسیر باید پینگ پایین و پایدار هم داشته باشد. سرویس اختصاصی گیمینگ که برای هر بازی و برنامه مسیر جداگانه دارد، هر سه را با هم حل می‌کند. برای بخش پینگ، راهنمای کامل کاهش پینگ و رفع تحریم را هم بخوان.